Daily Archives: 13 Σεπτεμβρίου , 2022

Η πίστη στο φως

photo by DesPin

“Στον πιο βαθύ μηδενισμό μας, απάντησα ψάχνοντας να βρω μόνον αιτίες να τον ξεπεράσω. Κι όχι βέβαια από αρετή ούτε από σπάνια μεγαλοψυχία, αλλά από ενστικτώδη πίστη στο φως όπου γεννήθηκα κι όπου, εδώ και χιλιετίες, οι άνθρωποι έμαθαν να τιμούν τη ζωή ακόμη και στη δυστυχία της. Ο Αισχύλος κατέχεται συχνά από απελπισία, παρ’ όλα αυτά ακτινοβολεί κι εκπέμπει ζεστασιά. Στο κέντρο του κόσμου του δε βρίσκουμε το ισχνό παράλογο, αλλά το αίνιγμα, ένα νόημα δηλαδή που δύσκολα γίνεται κατανοητό γιατί τυφλώνει με τη λάμψη του”.

Αλμπέρ Καμύ

Το ελληνικό φως είναι τραγικό φως. Το φως αυτό γέννησε την τραγωδία και η τραγωδία με τη σειρά της  έφερε αυτό το φως στο θέατρο, του ’δωσε λόγο και το άφησε να μιλά, να τραγουδά και να χορεύει μπροστά στα μάτια των θεατών του πανάρχαιου δράματος. Η τραγικότητα του ελληνικού φωτός έγκειται στη διττή φύση του, απόρροια της αντιφατικότητάς του:  τη λαμπρότητα και τη σκοτεινότητά του. Εκτυφλωτικές και οι δύο. Ο Σεφέρης το έδειξε  αυτό σε ένα μόνο στίχο στο ποίημά του Κίχλη (1946):  «αγγελικό και μαύρο, φως». Ο Νίτσε χρειάστηκε ένα ολόκληρο βιβλίο (Η γέννηση της τραγωδίας) για να το εξηγήσει. Ο Έλληνας ποιητής δείχνει, δεν εξηγεί. Και οι δυο τους όμως, ο ποιητής κι ο στοχαστής, μιλούν για το ελληνικό φως ενεργοποιώντας τον ελληνικό μύθο. Κι εδώ συναντούν τον Αλμπέρ Καμύ.
Η μεσογειακή ευαισθησία του Αλμπέρ Καμύ  –απόρροια των βιωμάτων της δύσκολης αλλά ηλιόλουστης νιότης του στην Αλγερία– και η συνακόλουθη ακλόνητη πίστη του στον κόσμο του φωτός, ο θαυμασμός του για τον ελληνικό μύθο και η αξιοποίηση των αρχετυπικών συμβόλων του στη λογοτεχνία του[1],  η εύθραυστη υγεία του και το τραγικό  (παράλογο) τέλος του (σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα σε ηλικία 47 ετών), όλα αυτά  τον φέρνουν και ως συγγραφέα και ως πεπρωμένο κοντά στη σύλληψη της τραγικότητας του ελληνικού φωτός του Γιώργου Σεφέρη. Τα λιγότερο γνωστά δοκίμιά του (Το καλοκαίρι, Οι γάμοι) δίνουν την πιο διαυγή προσωπική  μαρτυρία της τραγικότητας του μεσογειακού  ήλιου. Αυτό το πρόσεξε ο Ελύτης, ο οποίος χαρακτήρισε τα δοκίμια αυτά του Καμύ ως «την πιο διάφανη και αράγιστη πεζογραφία της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας»[2]. Και με άλλη ευκαιρία ο Έλληνας ποιητής ομολογεί πάλι την κοινή πίστη τους στο φως με τα εξής λόγια: «Ένας που με καταλάβαινε, και με ζήλευε μάλιστα για την ιδιότητά μου του Έλληνα, ήταν ο Char. Μαζί με τον Camus είχανε αποφασίσει, θυμάμαι, να βγάλουνε το περιοδικό Εμπεδοκλής πάνω στην αυστηρή γραμμή της μάχης για το φως και της μεσογειακής αίσθησης, όπως αυτά είχανε κιόλας αρχίσει να ιχνογραφούνται με σπάνια ενάργεια στα ποιήματα του ενός, με διαύγεια διαμαντένια στα δοκίμια του άλλου»[3]. Ας προσεχτούν στα παραπάνω λόγια του Ελύτη ιδιαίτερα οι λέξεις «διάφανη» και «διαύγεια» που αποδίδονται στη λογοτεχνία του Καμύ και τα οποία ξαναφέρνουν στο προσκήνιο το πάγιο ελληνικό αίτημα  για διαφάνεια. Συνεχίστε την ανάγνωση

Advertisement

Chronicles of the Struggling Chef

A Cooking Guide for the Stubborn NonCook

North Omaha Writer's Group/ N.O.W. GROUP

Your Pen Can Move Mountains

FRANCEEVASIONS PHOTOGRAPHY

Découvrir la France, sa faune et sa flore, ses magnifiques paysages et ses villes et villages de caractère

MyStand

Speak life

JoeFlash

Joe Flash was an entertainer many decades ago in the era of Wimbo the Wonderdog and the Children of the Lost Planet. Many careers later he lives on and reflects on a much changed world. But some things never change, do they?

From The Funeral Birds To As The Crow Flies

The ongoing journal of a Gothic storyteller and nature lover.

Αρέσει σε %d bloggers: