Η ύπαρξη αξιών συνιστά, πράγματι, με μεγαλύτερη ενάργεια από άλλα, τον καθρέφτη ενός πολιτισμού. | Γιώργος Γραμματικάκης

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο «Η Κόμη της Βερενίκης» του Γιώργου Γραμματικάκη

– Πρώτα υπήρξε η επικράτηση του Λόγου, με τους Έλληνες φιλοσόφους· αργότερα, επιπρόσθετα στη λογική κατεργασία, ήρθε η μεθοδική παρατήρηση και μαθηματική διατύπωση των φυσικών νόμων από τον Νευτωνα· τέλος, στις αρχές του αιώνα μας, ο Αϊνστάιν μετακινεί την προσοχή μας από τις λεπτομέρειες στη σύλληψη του Όλου.

Παρόν, λοιπόν, είμαστε μόνον εμείς, οι συγκεκριμένες υπάρξεις και οι πράξεις μας. Ό,τι μας περιβάλλει ανήκει στο απώτερο ή κοντινό παρελθόν.

– Το ότι το φως γίνεται ύλη και αντίστροφα δεν είναι ίσως εύκολα νοητό από τον αναγνώστη. Αποτελεί, ωστόσο, μια καθημερινή πραγματικότητα στα πειραματικά εργαστήρια.

– Ότι τα κουάρκ του σώματος μας ζουν από πάντα και θα ζουν αιώνια, αποπνέει ασφαλώς μια συγκλονιστική αίσθηση αθανασίας. Λίγο, όμως, ικανή να ανακουφίσει την ψυχή μας.
Σε ένα δευτερόλεπτο, λοιπόν, από τη Μεγάλη Έκρηξη, ακριβώς όσο ένας άνθρωπος να ανοιγοκλείσει τα μάτια του, οι βασικές συνιστώσες και τα υλικά για την εξέλιξη του Σύμπαντος έχουν ήδη δημιουργηθεί: τα αδρόνια, τα λεπτόνια και οι τέσσερις αλληλεπιδράσεις.

– Σήμερα, το Σύμπαν περικλείει περισσότερη ενέργεια υπό μορφήν ύλης, απ’ όσον υπό μορφήν ακτινοβολίας. Αυτονόητο όσο κι αν φαίνεται, ζούμε στην εποχή της υλοκρατίας.

– Τα άστρα, λοιπον, δεν γεννήθηκαν άπαξ και δια παντός. Γεννώνται συνεχώς, εξελίσσονται ή αφανίζονται σε χρονικές κλίμακες που ποικίλλουν από εκατομμύρια έως δισεκατομμύρια έτη. Εξαιτίας της διαφορετικής διάρκειας ζωής –τα μικρότερα, μάλιστα άστρα, ζουν πολύ περισσότερο!– οι γενεές επικαλύπτονται.

– Ο ίδιος ο Ήλιος μας δεν θα αποφύγει κι αυτός το πικρό ποτήρι. Μετά από πέντε περίπου δισεκατομμύρια χρόνια, έχοντας καύσει το υδρογόνο του στο κέντρο, θα μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα. Οι διαστάσεις του θα μεγαλώσουν τόσο, που θα καλύψει και θα πυρπολήσει ένα μεγάλο μέρος του Ηλιακού συστήματος. Η ίδια η Γη, εάν η ανθρώπινη μωρία την έχει αφήσει μέχρι τότε ανέπαφη, θα δεκαπλασιάσει τη θερμοκρασία της και οι ωκεανοί θα εξαερωθούν. Έτσι, στο βαθύτατο γήρας του, ο Ήλιος θα καταστρέψει τους πλανήτες που τον συνόδευσαν πιστά από τη στιγμή της γεννήσεως του.

Ο μετασχηματισμός της ανθρωπότητας, έννοια ουτοπιστική όσο και απόλυτα αναγκαία, είναι η μόνη που μπορεί να αποκαταστήσει έναν πολιτισμό σε αρμονία με τη φύση και τον εσωτερικό άνθρωπο‘ και να ενισχύσει ό,τι σπουδαίο συνιστά τον άνθρωπο και τις προοπτικές του, τα ίδια τα επιτεύγματα του μέχρι τώρα πολιτισμού του. Αλλιώς, η κοκκινόχρωμη Κόμη της Βερενίκης, ενώ έχει συνείδηση των λομπρών αστερισμών του Ωρίωνα και του Υδροχόου, θα εξακολουθεί να νοσταλγεί το κεφάλι της Βασίλισσας, τα εκφραστικά μάτια και τα χέρια της. Μόνο που η Βασίλισσα δεν θα υπάρχει πια· ούτε, αλλοίμονο,τα πουλιά ή τα ποτάμια των ανακτόρων.

Το μέλλον, λοιπόν, του Σύμπαντος ρυθμίζεται αποκλειστικά σχεδόν από την παρούσα πυκνότητα της ύλης του. Πόση, συνεπώς, είναι αυτή η πυκνότητα που καθορίζει όχι μόνον το μέλλον, αλλά και τη δομή του Σύμπαντος;

– «Δεν γεννηθήκαμε χθες», γράφει με γλώσσα ποιητική ο αστροφυσικός Η. Reeves. «Η ύπαρξή μας ξεκινάει μέσα από την αστραποβόλα έκρηξη που γέννησε το Σύμπαν. Συνεχιζεται μες στη φλογισμένη καρδιά των άστρων, μέσα στα αχανή μεσοαστρικά διαστήματα, μέσα στον πρωτόγονο ωκεανό της Γης, στην επιφάνεια των ηπείρων. Ολόκληρο το Σύμπαν είναι το κουκούλι μας».

Η ύπαρξη αξιών συνιστά, πράγματι, με μεγαλύτερη ενάργεια από άλλα, τον καθρέφτη ενός πολιτισμού.

– Όπως την διατυπώνει ο Εric Chaisson, «Την επιτομή του πολιτισμού ίσως αποτελεί η ικανότητα αναζητήσεως της αλήθειας για τον εαυτό μας και το Σύμπαν. Βασικότερος, όμως, παράγοντας που σχετίζεται με αυτόν σε σπουδαιότητα είναι η ικανότητα που αναπτύξαμε να επιθυμούμε την αναζήτηση της αλήθειας. Τι είναι λοιπόν αυτό που μας επιτρέπει, ακόμη και μας ωθεί, να θέτουμε θεμελιώδεις ερωτήσεις και να προσπαθούμε να εύρουμε τις λύσεις τους; Την απάντηση δίδει η συνείδηση, το μέρος αυτό της ανθρώπινης φύσεως που μας επιτρέπει τον θαυμασμό, την ενδοσκόπηση, την αφαίρεση, την ερμηνεία. Η ικανότητα να κρατηθούμε σε απόσταση και, αντιλαμβανόμενοι τη μεγαλειώδη εικόνα, να διερωτηθούμε, πώς συνδέεται η ύπαρξη μας με την ύπαρξη του συνόλου των πραγμάτων.

– Σύμφωνα με τον Στ. Τραχανά, που έχει διατυπώσει μια ενδιαφέρουσα παραλλαγή του ανθρωπικού αξιώματος: «Όλοι οι φυσικοί νόμοι, χωρίς εξαίρεση, είναι βιολογικά αναγκαίοι. Κανένας τους δεν είναι βιολογικά περιττός. Όλοι επιτελούν μια βιολογικά ζωτική λειτουργία».

Η ανθρωπότητα πρέπει συντομα ν’ αλλάξει ως προς τις συνήθειες, τις προοπτικές και τον τρόπο αναπτύξεως. Επιπρόσθετα, ως προς την υπεροψία και μέθη των προνομιούχων της.

Η ρίζα του κακου -η ανευθυνότητα και η καταναλωτική μανία των σύγχρονων κοινωνιών- δεν φαίνεται να έχει εύκολο δρόμο αντιμετώπισης.
Δεν είχε ίσως άδικο ο Α. de Saint-Exupery, που στον «Μικρό Πρίγκιπα» επέμενε ότι «Η Γη δεν είναι κανένας πλανήτης του σωρού! Λογαριάζουν πως έχει εκατόν έντεκα βασιλιάδες (φυσικά μαζί με τους βασιλιάδες των νέγρων), εφτά χιλιάδες γεωγράφους, εννιακόσιες χιλιάδες επιχειρηματίες, εφτάμισυ εκατομμύρια μπεκρήδες, τρακόσια έντεκα εκατομμύρια ματαιόδοξους, πάνω κάτω δηλαδή, δυο δισεκατομμύρια μεγάλους».

– Η εκπληκτική πρόοδος της επιστήμης, αυτή καθ’ εαυτήν, δεν αποτελεί πρόταση προς το μέλλον. «Δεν είναι έργο της επιστήμης να κληρονομήσει τη Γη», σημειώνει ο J.Bronowski, «αλλά να κληρονομήσει την ηθική φαντασία. Χωρίς αυτήν, ο άνθρωπος, τα πιστεύω και η επιστήμη θα αφανιστούν όλα μαζί».

– Ο συγγραφέας πιστεύει ότι, ανεξάρτητα από τα βασικά στοιχεία των επιστημονικών θεωριών, το είδος της αναγνώσεως καθορίζεται από τις εσωτερικές συνιστώσες – που κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα πώς διαμορφώνονται- του αναγνώστη.

– Οι γνώσεις, ωστόσο, δεν είναι πάντοτε Γνώση. Κι αν έχει κάτι ανάγκη ο σύγχρονος πολιτισμός, είναι περισσότερη σοφία‘ περισσότερο δηλαδή πολιτισμό.

Ο μετέωρος άνθρωπος υποπτεύεται ήδη ότι μόνο ένας κόσμος που ξεκινά από αυτόν και καταλήγει στον Άλλο -τους άλλους μετέωρους ανθρώπους- έχει κάποια λογική υπάρξεως ή δυνατότητα να επιβιώσει. Αυτή είναι η προσωπική ευθύνη, αλλά και η χάρις του: Τον μετέωρο άνθρωπο θα ισορροπήσει μόνο το άπλωμα του χεριού στους άλλους κατοίκους του πλανήτη, και στη φύση ή τη θάλασσα, που υπήρξαν μάρτυρες στη γένεσή του. Μόνο που, αν αυτό γίνει, τώρα θα είναι ένα χέρι όχι οδηγούμενο από την ιστορία ή τον φόβο της τιμωρίας αλλά από βαθύτατη γνώση. Τη μόνη ικανή, μαζί με τον έρωτα ή την Τέχνη, να υπερβεί το δέος και το κενό‘ το Κενό.

by SearchingTheMeaningOfLife


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

edu forum

learning is life

MRS. T’S CORNER

https://www.tangietwoods

brianropephotography

To follow this Blog click on the 3 horizontal lines at the top of the page, then click on the blue coloured link that reads Follow BrianRopePhotography

Blog 1957

parole dentro parole

Actu-Prod-Solaire

Actualité Production Solaire

Allexyanna

If you can't explain it simply, you don't understand it well enough. Albert Einstein

In Pics and Words

Welcome to the Gallery

infuso di riso

perchè nella vita ci sono poche ore più gradevoli dell'ora dedicata alla cerimonia del te pomeridiano (H. James)

Paola Pioletti

Ogni giorno è un giro in giostra nuovo

Αρέσει σε %d bloggers: