Αξιοσημείωτα – Κ. Καστοριάδης – Η άνοδος της ασημαντότητας

Κ. Καστοριάδης – Η άνοδος της ασημαντότητας

-Το ότι υπήρξε  ο Σωκράτης δείχνει πως η δυνατότητά του «να  είναι  κανείς Σωκράτης ανήκει στο ανθρώπινο ον«.

-Η δυνατότητα  της Πέμπτης Συμφωνίας τίθεται από τη στιγμή που οι άνθρωποι  δημιουργούν τη μουσική.

Δημιουργία: ικανότητα να κάνεις να ξεπροβάλει, κάτι που δεν είναι δοσμένο ούτε παραγώγιμο συνδυαστικά.

φαντασία δεν είναι  απλώς  η ικανότητα να συνδυάζουμε στοιχεία που είναι  ήδη δεδομένα για να  παράγουμε μιαν άλλη παραλλαγή μιας ήδη δεδομένης μορφής, η φαντασία είναι η ικανότητα του θέτειν νέες μορφές.

Δεν υπάρχει  ον πιο τρελό από τον  άνθρωπο, είτε τον εξετάζουμε στα τρίσβαθα του ψυχισμού  του  είτε στις καθημερινές του ασχολίες.

Δεν μπορεί  η ψυχή να δημιουργήσει  τη γλώσσα  την δέχεται , οφείλει  να την δεχτεί, και μαζί  με την γλώσσα , δέχεται το σύνολο  των κοινωνικών  φανταστικών σημασιών, τις οποίες φέρει και καθιστά δυνατές η γλώσσα.

-«τί πρέπει να σκέφτομαι;» Αυτό συνήθως δεν το κάνει στην ιστορία. Σκέφτεται αυτό που του λένε να σκέφτεται  η Βίβλος, το Κοράνι, ο γενικός γραμματέας,  το κόμμα , ο μάγος της φυλής, οι πρόγονοι  κ.λ.π

-Αυτή  η φαντασία είναι  εκείνη  που επιτρέπει τη δημιουργία του  νέου, δηλαδή την ανάδυση πρωτότυπων μορφών, εικόνων,σχημάτων, της νόησης και του νου του.

Κανένας αφηρημένος κανόνας , καμία  καθολική προσταγή με συγκεκριμένο περιεχόμενο, δεν μπορεί  να μας απαλλάξει από το  βάρος και από την ευθύνη της δράσης μας.

-…στη θέση μου θα είχατε κάνει  το ίδιο  πράγμα.Στη θέση όμως αυτή δεν θα βρεθεί  ξανά κανείς ποτέ.

-…ο Γιαχβέ δίνει  τις Δέκα Εντολές(ανάμεσα στις οποίες και το «ου φονεύσεις») στον Μωυσή μέσα στην έρημο. Όταν οι εβραίοι εισβάλλουν  στην Παλαιστίνη, τη γη της επαγγελίας εξοντώνουν , με τη σύμφωνη γνώμη του, όλους τους μη  ιουδαϊκούς  λαούς που  κατοικούσαν στη χώρα.

-… ο καθένας από μας ζει χάρη στη διαφορά του από τους άλλους και όχι σε αντίθεση με τους άλλους.

-…η κρίση του νοήματος είναι εκείνη που επιτρέπει στα συγκυριακά στοιχεία να παίζουν τον ρόλο που παίζουν.

-…θα έπρεπε κάτι άλλο  να δίνει νόημα στη ζωή τους…Αυτό το άλλο είναι η ανάπτυξη των ανθρώπων, αντί για την  ανάπτυξη των σκουπιδοπροϊόντων. Κάτι τέτοιο  θα απαιτούσε μιαν άλλη οργάνωση της εργασίας, η οποία θα έπρεπε να πάψει να είναι αγγαρεία και να γίνει πεδίο προβολής των ικανοτήτων του ανθρώπου άλλο πολιτικό σύστημα, μιαν αληθινή δημοκρατία που θα συνεπαγόταν  τη συμμετοχή όλων  στη λήψη των αποφάσεων μιαν άλλη οργάνωση της παιδείας, ώστε  να διαπλάθονται πολίτες ικανοί να άρχουν και να άρχονται, σύμφωνα με τη θαυμάσια έκφραση του Αριστοτέλη- και ούτω καθ’ εξής…

-Προβλήματα κολοσσιαίας  δυσκολίας, που όμως κατά τη γνώμη μου μπορούν  να λυθούν  – με την προϋπόθεση  ότι  η πλειονότητα των ανθρώπων και την  ικανότητά τους θα κινητοποιηθεί για  δημιουργία λύσεων, αντί να προβληματίζεται για το πότε θα μπορέσει ν’ αποκτήσει τρισδιάστατη τηλεόραση.

-Η ιδέα  του δημιουργήματος δεν ταυτίζεται σε καμιά περίπτωση με την  ιδέα  της αξίας: το ότι  το τάδε πράγμα, κοινωνικό ή ατομικό είναι δημιούργημα δεν σημαίνει ότι πρέπει να του αποδίδεται αξία.

-Ανάμεσα στα δημιουργήματα της ανθρώπινης ιστορίας ένα είναι  μοναδικά μοναδικό: το δημιούργημα που δίνει τη δυνατότητα στη  συγκεκριμένη  κοινωνία να αυτοαμφισβητείται.

-…ο φιλόσοφος δεν δέχεται κανένα όριο έξω από τη δική του σκέψη…

-…η εξαφάνιση  αυτής  της αμφισβήτησης βάζει σε κίνδυνο τη  σταθερότητα του συστήματος. Ο καπιταλισμός μπόρεσε και αναπτύχθηκε επειδή  οι εργάτες αντιστέκονται.

-… ο κόσμος να ξυπνήσει από τον σημερινό του λήθαργο και  ν’αρχίσει να δρα προς την κατεύθυνση της ελευθερίας.

παιδεία  αρχίζει με την  γέννηση του ατόμου και τελειώνει με το  θάνατό του. Συντελείται παντού και πάντα.

-Και μόνο αν βγούμε από τη φαντασίωση της αθανασίας (που στόχος της  είναι , ακριβώς, να καταργήσει  τον χρόνο) μπορούμε να συνάψουμε μια γνήσια σχέση  με τον χρόνο…είμαστε μέσα στο χρόνο και ο χρόνος μας φτιάχνει…αληθινά παρόντες στο παρόν όντας ανοιχτοί στο μέλλον και  διατηρώντας με το  παρελθόν μια σχέση που δεν  θα είναι  ούτε επανάληψη ούτε απόρριψη.

-Και ανέκαθεν επέμεινα στο γεγονός ότι  η πραγματική «πρόσληψη» ενός καινούργιου έργου είναι εξίσου δημιουργική με τη δημιουργία του.

-…ο Δυτικός κόσμος  μπαίνει σε κρίση. Η δε κρίση συνίσταται ακριβώς , στο ότι παύει να θέτει  πραγματικά τον εαυτό του υπό αμφισβήτηση

-Ένα ον – άτομο ή κοινωνία- δεν μπορεί να είναι αυτόνομο αν δεν αποδεχτεί τη θνητότητά του.

-Οι Αθηναίοι  έχασαν τον Πελλοπονησιακό  πόλεμο. Και λοιπόν; Μήπως αυτό άλλαξε τα γονίδιά τους; Η Αθήνα του 4ου αιώνα ήδη δεν είναι  πια η Αθήνα. Υπάρχουν οπωσδήποτε οι δυο μεγάλοι  φιλόσοφοι που ανοίγουν τα φτερά τους καθώς πέφτει  η νύχτα, πρόκειται όμως στην ουσία για δυο παράξενα προϊόντα του προηγούμενου αιώνα. Κυρίως δε υπάρχουν οι ρήτορες από τους οποίους ακριβώς σήμερα διαθέτουμε πληθώρα.

-Νομίζω πως εκείνο που πρέπει  να διακρίνουμε στο Αθηναϊκό καθεστώς εξετάζοντάς το στον κολοφώνα της δόξας του , την περίοδο που αποκαλείται ο χρυσός αιώνας του Περικλή, είναι  αυτή η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στον  πόθο για εξουσία των μεν, στον έλεγχο που ασκεί ο λαός, και  στην  απουσία σύνθλιψης της ατομικότητας

-…ακόμη και το  αγωνιστικό  στοιχείο  διοχετεύεται στο εσωτερικό  της πόλης προς μορφές που δεν  καταστρέφουν, αλλά  αντίθετα δημιουργούν  θετικά έργα για την κοινότητα.

-Κανείς δεν μπορεί να προστατέψει την ανθρωπότητα από την  τρέλα και την  αυτοκτονία.

-…το ον  είναι  και δημιουργία  και καταστροφή: αυτά τα 2 κάνε μαζί

Η κοινωνία μπορεί  να ζήσει  μόνον όσο δημιουργεί σημασίες.

-Όσο  θα εξακολουθούν  να υπάρχουν  άνθρωποι που  στοχάζονται, που αμφισβητούν το κοινωνικό σύστημα  ή το  δικό τους  σύστημα  σκέψης, υπάρχει  μια δημιουργικότητα της ιστορίας, την  οποία κανείς δεν μπορεί να διαγράψει.

Θάνατος της διασκέδασης, θάνατος κοιτάζοντας μιαν οθόνη όπου συμβαίνουν πράγματα που δεν τα ζεις και δεν θα  μπορούσες ποτέ να  τα ζήσεις.

-…η ατομικότητα έγκειται πια στο να τσιμπολογάμε δεξιά κι αριστερά διάφορα στοιχεία ώστε να «παράγουμε» κάτι. Το  ίδιο όμως ισχύει πιο συγκεκριμένα  για τον καθημερινό άνθρωπο: ζει φτιάχνοντας κολλάζ, η ατομικότητά του είναι μια κουρελού.

-Θεωρώ ότι  στις δικές μας κοινωνίες η επιστροφή  της θρησκείας μπορεί να έχει περιθωριακό και μόνο χαρακτήρα και πως την διογκώνουν τεχνητά  οι διανοούμενοι, οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί, που έχουν  τέτοια έλλειψη ιδεών, τόσα λίγα θέματα να συζητήσουν, ώστε  καταφεύγουν σε παλιά φαντάσματα για να έχουν  να πουν κάτι.

-…το μοντέρνο άτομο ζει  με  έναν ξέφρενο ρυθμό  για να λησμονεί τόσο το ότι είναι θνητό  όσο και το ότι  όλα όσα κάνει  δεν έχουν κανένα απολύτως νόημα.

-Ανακάλυψα γρήγορα πως το κομμουνιστικό κόμμα δεν είχε τίποτα το επαναστατικό και ότι ήταν απλώς μια σοβινιστική και εντελώς γραφειοκρατική οργάνωση (σήμερα θα λέγαμε: μια ολοκληρωτική μικροκοινωνία).

-Η συγγένεια φιλοσοφίας και πολιτικής έγκειται στο ότι και οι δύο σαν στόχο τους έχουν την ελευθερία, την αυτονομία μας ως πολιτών και ως σκεπτόμενων ανθρώπων…

-…επέρχεται εκφυλισμός: οι διανοούμενοι εγκαταλείπουν, προδίδουν τον κριτικό τους ρόλο και γίνονται εκλογικευτές του υπάρχοντος, απολογητές της καθεστηκυίας τάξης.

-…ακόμη και όποιος δεν μιλά  και ως  εκ τούτου αφήνει  τους άλλους να  μιλούν και τον κοινωνικό χώρο να καταλαμβάνεται από τερατώδεις , ίσως, ιδέες.

-Η σημερινή κοινωνία έχει μια φοβερή ικανότητα να πνίγει κάθε  γνήσια απόκλιση, είτε αποσιωπώντας την είτε καθιστώντας την  ένα φαινόμενο ανάμεσα  στ’ άλλα  που πλασάρεται στην αγορά όπως και τα άλλα.

by SearchingTheMeaningOfLife


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Books by Patricia Furstenberg

Where Books and Dogs Travel through History

Pedazos de miel en jaula

La existencia, la introspección y la experiencia

Le foci dell'Eufrate

ovvero le frasi che urlo di notte

La prioridad eres tu.

Actitud positiva en mi contenido.

Wanderlustig

Travel Reisen Wandern Hiking

Nemorino's travels

aka operasandcycling.com

Words vs the Machine

Existentially Yours

Αρέσει σε %d bloggers: